การทำยางก้อนถ้วยให้ได้คุณภาพดีคู่มือสำหรับชาวสวนยาง

วิธีและขั้นตอนการทำยางก้อนถ้วยให้ได้คุณภาพดี

ยางก้อนถ้วย คือ น้ำยางพาราที่จับตัวเป็นก้อนโดยการใช้กรดฟอร์มิก (กรดอินทรีย์) หยดลงในถ้วยรับน้ำยางพราราเพื่อทำให้น้ำยางแข็งตัวเป็นก้อน มีลักษณะเป็นก้อนตามรูปทรงของถ้วยยางพารา และใช้เป็นวัตถุดิบสำคัญในการผลิตเป็นยางแท่ง ยางเครพ และผลิตภัณฑ์ยางประเภทอื่นๆ

ยางก้อนถ้วย เป็นทางเลือกอย่างหนึ่งในการแปรรูปผลผลิตยางเบื้องต้นที่ได้รับความนิยมของชาวสวนยาง เนื่องจากผลิตง่าย ใช้น้ำน้อย และใช้เวลาแรงงานน้อยจึงมีต้นทุนผลิตต่ำ ตลาดมีความต้องการเพื่อใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับผลิตยางแท่ง ซึ่งนับวันมีแนวโน้มความต้องการเพิ่มมากขึ้น

ผลผลิตยางก้อนถ้วยต่อ 1 ไร่ อาจจะแตกต่างกันไปตามอายุของต้นยางพารา ความสมบูรณ์ของต้นยาง และปัจจัยแวดล้อมต่างๆ แต่โดยเฉลี่ยแล้ว ยางพาราที่อายุประมาณ 10 ปี อาจให้ผลผลิตยางแห้งอยู่ที่ประมาณ 300-450 กิโลกรัมต่อไร่ต่อปี หรืออาจมากกว่านั้นในบางสวนที่มีผลผลิตสูง

ยางก้อนถ้วยที่มีคุณภาพดีต้องมีลักษณะเป็นรูปถ้วย สะอาด สีสวย ไม่มีสิ่งเจือปน และทั้งไม่มีกลิ่นเหม็น น้ำหนักประมาณ 100-500 กรัมต่อก้อน มีเปอร์เซ็นต์เนื้อยางแห้งโดยเฉลี่ยประมาณร้อยละ 55 และไม่กรีดทับหน้าก่อนนำยางมาขาย (ก่อนวันนำยางมาขายไม่กรีดยางแต่ควรพักยางไว้ในสวน 1 คืน ก่อนเก็บรวบรวมมาขายในตอนเช้า)

ยางที่มีขนาดก้อนเล็กความขึ้นจะระเหยออกจากกอันได้ดีกว่ายางขนาดก้อนใหญ่ กรดที่ทำให้น้ำยางจับตัวเป็นก้อนควรใช้กรดอินทรีย์ เช่นกรดฟอร์มิค กรดอะซิติก ไม่ควรใช้กรดซัลฟูริค และไม่ควรปล่อยให้น้ำยางจับตัวเองตามธรรมชาติเพราะจะมีกลิ่นเหม็นมาก เนื่องจากยางจับตัวไม่สมบูรณ์ และขาดความยืดหยุ่นซึ่งเป็นคุณสมบัติที่สำคัญของยาง การผลิตยางก้อนถ้วยมีขั้นตอน ง่ายๆไม่ยุ่งยาก ดังนี้

วิธีผลิตยางก้อนถ้วย

การเตรียมน้ำกรด

ใช้กรดฟอร์มิคเข้มข้นร้อยละ 94 ทำให้เจือจางเหลือร้อยละ 3 โดยใช้กรดเข้มข้น 2 ช้อนแกง ผสมน้ำสะอาด 3 กระป๋องนม จะได้กรดเจือจาง 900 ลบ.ซม. (ซีซี)บรรจุในขวดพลาสติกเจาะรูที่ฝาด้านบน สามารถนำไปใช้ผสมกับน้ำยางในถ้วยได้ 45-50 ต้นต่อครั้งกรีด

ขั้นตอนการผลิตยางก้อน

วันกรีดที่ 1 กรีดยางต้นแรกจนถึงต้นสุดท้าย แล้วย้อนกลับมาหยอดน้ำกรดที่ต้นแรกประมาณ 15-20 ซีซี (ประมาณ 2 ช้อนแกง) จากนั้นใช้ไม้สะอาดคนให้เข้ากัน ยางจะจับตัวสมบูรณ์ไม่เกิน 45 นาที ปฏิบัติเช่นนี้ไปจนต้นสุดท้าย แล้วปล่อยให้ยางจับตัวเป็นก้อน อยู่ในถ้วยจนวันรุ่งขึ้น การคนให้น้ำกรดผสมกับน้ำยางจะช่วยให้ยางจับตัวได้ทั่วถึงและเร็วขึ้น

วันกรีดที่ 2 จับก้อนยางในถ้วยตะแคง เพื่อให้ของเหลวซึ่งมีสภาพเป็นกรด ไหลออกจากก้อนยางสามารถจับตัวรวมกันกับน้ำยางที่กรีดได้ในวันที่สอง จากนั้นกรีดยางเช่นเดียวกับวันแรกแล้วย้อนกลับมาเพื่อใส่กรดอีกครั้งแต่ปริมาณที่น้อยกว่าวันแรกเล็กน้อย จากนั้นใช้ไม้สะอาดคนน้ำยางเช่นเดิม ปล่อยให้น้ำยางจับตัวในถ้วยพร้อมกับก้อนยางของวันแรก

วันที่ 3 เป็นวันหยุดกรีด ชาวสวนยางสามารถเก็บก้อนยางได้ทันที เพื่อนำไปผึ้งบริเวณโรงตากยาง หากยังไม่เก็บทันทีร้อยลวดให้แขวนไว้บริเวณต้นยาง เพื่อไว้รวบรวมกับก้อนยางในวันถัดไป ส่วนของเหลวที่อยู่ในถ้วยให้เททิ้ง หรืออาจจับถ้วยตะแคงไว้

การผลิตยางก้อนถ้วยตามวิธีดังกล่าวชาวสวนยางจะเรียกว่า “กรีด 2 มีด” หรือกรีด 2 วัน เว้น 1 วัน หากต้องการกรีดถึง 4 มีด หรือ 6 มีด ก็สามารถทำได้เช่นกัน โดยในมีดที่ 3 กรีดให้น้ำยางหยดผสมกับก้อนยางที่ยังคงอยู่ในถ้วย และปฏิบัติเช่นเดียวกับวันกรีดที่ 1 และ 2 แล้วค่อยเก็บยางก้อนในวันที่ 6 เรียกว่า “กรีด 4 มีด” หากกรีด 6 มีด ก็จะเก็บในวันที่ 8 แล้วรวบรวมก้อนยางนำไปผึ้งเพื่อเตรียม ส่งขายทันที การกรีดหลายมีดมีข้อดีที่ไม่ต้องเก็บรวบรวม ยางบ่อยครั้ง แต่ต้องระวัง อาจถูกขโมยได้

การนับจำนวนมีดกรีด (ระบบกรีด 2วันเว้น 1 วัน)

วันที่

มีด

วันที่

มีด

หยุด

หมายเหตุ: เกษตรกรควรสังเกตของเหลวที่ตกค้างในถ้วยยาง หากมีสีขาวขุ่นแสดงว่าปริมาณน้ำกรดไม่เพียงพอ ให้บีบน้ำกรดลงไปได้อีกเล็กน้อย

การจัดเก็บยางก้อนถ้วย

1. เก็บยางก้อนถ้วยในเข่งพลาสติกที่สะอาด
2. บนพื้นรถจะต้องมีวัสดุรองรับเพื่อป้องกันน้ำไหลออกจากก้อนยางหกเรี่ยราดตามพื้นถนน

จัดเก็บยางก้อนถ้วยใส่เข่งพลาสติกให้เป็นระเบียบ

ควรมีวัสดุรองพื้นรถที่จะขนส่งกันยางก้อนถ้วยหกบนถนน

คำจำกัดความยางก้อนถ้วยคุณภาพดี

1. เป็นก้อนยางที่เกิดจากน้ำยางสดจับตัวในถ้วยรับน้ำยางมีรูปทรงสัณฐานใกล้เคียงกับถ้วยรับน้ำยาง
2. เกิดจากการจับตัวด้วยกรดฟอร์มิก ส่วนกรดซัลฟูริกไม่ให้ใช้
3. ทั้งภายในและภายนอกก้อนยางต้องปราศจากสิ่งเจือปนหรือสิ่งปลอมปน เช่น ขี้เปลือก เศษยาง เปลือกไม้ หิน ดิน ทราย หรือวัสดุแปลกปลอมอืนๆ
4. เป็นก้อนถ้วยที่กรีด 4-6 มีดกรีด
5. มีน้ำหนักตั้งแต่ 80-800 กรัม
6. ยางก้อนถ้วยคุณภาพดีจะต้องมีสีขาวจนถึงสีน้ำตาลไหม้
7. ยางก้อนถ้วยคุณภาพดีจะต้องมีความชื้นระหว่าง 15%-45%

ลักษณะยางก้อนถ้วยชนิดต่างๆ

ยางก้อนถ้วยสด

ยางก้อนถ้วยหมาด

ยางก้อนถ้วยแห้ง

• อายุ 1-3 วัน
• สีขาวถึงขาวขุ่น
• DRC 45-55%
• นุ่มคืนตัวเร็ว
• ยังมีของเหลวไหลออกมา

• อายุ 4-7 วัน
• สีขาวถึงขาวขุ่นถึงน้ำตาลอ่อน
• DRC 55-70%
• นุ่มเล็กน้อยถึงกิ่งแข็ง
• เริ่มแข็ง ไม่มีของเหลวไหลออกมา

• อายุมากกว่า 15 วัน
• สีน้ำตาลเข้ม
• DRC มากกว่า 70%
• แห้งและแข็ง

หมายเหตุ: การผลิตยางก้อนถ้วยลักษณะต่างๆ มีวิธีผลิตแบบยางก้อนถ้วยคุณภาพดีทั่วไป เพียงเพิ่มจำนวนวันตามความต้องการลักษณะยางก้อนถ้วย

ราคายางก้อนถ้วย

นอกจากความสะอาดและสิ่งเจือปนที่ติดมากับก้อนยางแล้ว ราคายางก้อนถ้วยจะถูกกำหนดจากเปอร์เซ็นต์ความชื้นที่ยังอยู่ในก้อนยาง เช่นกรีด 2 วันเว้น 1 วัน แล้วเก็บไปผึ้งไว้นาน 3 วัน จะมีความชื้นโดยเฉลี่ยประมาณร้อยละ 45 หมายถึงมีปริมาณเนื้อยางแห้งร้อยละ 55 การคิดราคาจะอ้างอิงจากราคายางแผ่นดิบคุณภาพ 3 เป็นหลัก มีสูตรการคิด ดังนี้

ราคายางแผ่นดิบคุณภาพ 3 x ปริมาณเนื้อยางแห้ง (55%)
เช่น หากราคายางแผ่นดิบคุณภาพ 3 ราคา100 บาท
ราคายางก้อนถ้วยจะเท่ากับ 55/100 x 100 = 55 บาท

หากเกษตรกรทำยางก้อนสกปรก หรือมีสิ่งปนเปื้อนมาด้วย จะถูกตัดราคาลงอีกกิโลกรัมละ 5-10 บาท ขึ้นอยู่กับความสกปรก ถ้ามีมากก็หักมาก และขึ้นอยู่กับความพอใจของผู้ซื้อ ยางที่สกปรกมากเมื่อนำไปเข้ากระบวนการผลิต หรือแปรรูปเป็นยางแท่งมีความจำเป็นต้องใช้น้ำมากและผ่านเครื่องจักรรีดในการทำความสะอาดนานขึ้นกว่าเดิมและยางแท่งที่ผลิตได้จะมีคุณภาพต่ำ

ปัจจุบันชาวสวนยางมีการรวมกลุ่มกำหนดคุณภาพของยางก้อนถ้วยเพื่อสร้างความเป็นธรรมและอำนาจการต่อรอง กับผู้ซื้อ โดยมีการซื้อขายผ่านกลุ่มหรือสถาบันเกษตรกร ยางก้อนถ้วยที่สะอาดคุณภาพดี ไม่มีสิ่งเจือปนจำช่วยให้ขาวสวนยางมีรายได้เพิ่มขึ้นและเป็นธรรม อีกทั้งยังช่วยสนับสนุนอุตสาหกรรมยางแท่งของไทยให้มีความมั่นคงตลอดไป

ราคายางก้อนถ้วยขึ้นอยู่กับเปอร์เซ็นต์ความชื้น

L.A PLastic โรงงานพลาสติก
129/20 หมู่4 ซ.เพชรเกษม99 แยก 5
ต.อ้อมน้อย อ. กระทุ่มแบน
จ.สมุทรสาคร 74130 ประเทศไทย

TEL: 081-903-4147

Email: la2plastic@gmail.com

LINE ID: @laplastic

https://www.facebook.com/laplastic