การเพาะกล้าที่ดีช่วยลดต้นทุนเพิ่มผลผลิต

การเพาะกล้าอย่างถูกวิธีช่วยเพิ่มโอกาสให้พืชเจริญเติบโต

ต้นกล้าที่แข็งแรงสมบูรณ์จะให้ผลผลิตที่ดี มีคุณภาพสูงช่วยลดต้นทุนการผลิตได้ ซึ่งต้นทางสำคัญที่จะให้ได้ต้นกล้าคุณภาพ ประกอบด้วย

เมล็ดพันธุ์ที่ดี

• เลือกซื้อเมล็ดพันธุ์จากแหล่งที่น่าเชื่อถือ
• ตรวจสอบข้อมูลบนซองเมล็ดพันธุ์
- เปอร์เซ็นต์ (%) ความบริสุทธิ์ (purity) บอกถึง สัดส่วนเมล็ดพันธุ์ที่จะได้ เช่น เปอร์เซ็นต์ความบริสุทธิ์ 99% จะได้เมล็ดพันธุ์ 99% ของน้ำหนักทั้งหมด อีก 1% เป็นสิ่งเจือปนอื่นๆ
- เปอร์เซ็นต์ (%) ความงอก (germination) บอกถึงความเป็นไปได้ ที่เมล็ดพันธุ์จะงอก เช่น เปอร์เซ็นต์ความงอกร้อยละ 91 หมายถึง ใน 100 เมล็ด จะมีเมล็ดงอกประมาณ 91 เมล็ด
- วันทดสอบ (test date) วันทดสอบคุณภาพเมล็ดพันธุ์
- วันหมดอายุ (expiry date) สิ้นอายุทำพันธุ์

วัสดุเพาะที่ดี

• อุ้มน้ำพอสมควร ร่วนโปร่ง
• อากาศถ่ายเทได้ดี ระบายน้ำได้ดี
• น้ำหนักเบา เคลื่อนย้ายสะดวก
• มีธาตุอาหารเพียงพอตลอดอายุกล้า
• ปราศจากโรค แมลงและสารพิษ
• ไม่เป็นกรดหรือด่างเกินไป

เมล็ดพันธุ์ดี ต้นกล้าสมบูรณ์ให้ผลผลิตที่สูงขึ้น

ทำไมเพาะเมล็ดแล้วไม่งอก

เมล็ดพันธุ์ยังมีชีวิตหรือไม่ สภาพแวดล้อมเหมาะสมหรือไม่ (น้ำ ความชื้น อากาศ อุณหภูมิ แสง) เมล็ดพักตัวหรือไม่

ระยะพักตัว (dormancy) คือ ช่วงที่เมล็ดพืชยังไม่พร้อมงอกขึ้นเป็นต้นพืชได้เกิดจากเปลือกหุ้มเมล็ดไม่ยอมให้น้ำซึมผ่าน หรือ เอ็มบริโอ (embryo) ของเมล็ดยังไม่เจริญเติบโตเต็มที่หรือสารเคมีบางชนิดยับยั้งการงอกของเมล็ด

ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการงอกของเมล็ด

เมล็ดพันธุ์ต้องมีคุณภาพ สภาพแวดล้อมเหมาะสม วัสดุเพาะกล้าดี คนปลูกใส่ใจ

วัสดุอุปกรณ์สำหรับเพาะกล้า

1. วัสดุเพาะกล้า
2. เมล็ดพันธุ์
3. ไตรโคเดอร์มา
4. ถาดเพาะกล้า, ตะกร้าพลาสติก, ลังพลาสติก
5. ช้อนปลูก
6. หัวบัวลดน้ำ

วิธีเพาะกล้า

มี 2 วิธี

เพาะกล้าในถาดเพาะกล้า

• นำวัสดุเพาะกล้าใส่ถาดหลุม 104 หลุมให้ทั่ว ไม่กดวัสดุเพาะจนแน่น จะทำให้รากของต้นกล้าเจริญเติบโตไม่เต็มที่
• รดน้ำวัสดุเพาะให้เปียกชุ่มโดยใช้หัวบัวแบบพ่นฝอย
• กรีดร่องด้วยไม้ปลายแหลมให้มีความลึก 3-5 มิลลิเมตร
• หยอดเมล็ดพันธุ์ลงร่อย 2-3 เมล็ดต่อหลุม แล้วรดน้ำผสมไตรโคเดอร์มามาเพื่อป้องกันโรคเน่า
• ติดป้ายชื่อพันธุ์และวันที่เพาะกล้า เพื่อทราบอายุกล้าที่เหมาะสมสำหรับย้ายปลูก
• นำถาดเพาะกล้าวางในโรงเรือน เมล็ดพันธุ์ต้องการแสงเพื่องอก
• รดน้ำเช้าเย็น อย่าให้น้ำมากเกินไปหรือตรวจสอบความชื้นของวัสดุเพาะกล้าอย่างสม่ำเสมอ หากให้น้ำมากเกินไปหรือวัสดุมีความชื้นสูง งดให้น้ำ เพราะอาจทำให้เมล็ดเน่าและไม่งอกได้

วิธีนี้เหมาะสำหรับพืชตระกูลใบ เช่น สลัด กวางตุ้ง คะน้า เป็นต้น

เพาะกล้าในตะกร้าพลาสติก

• วางกระดาษหนังสือพิมพ์หรือกระดาษรีไซเคิลรองพื้นตะกร้า แล้วเจาะรูกระดาษเพื่อระบายน้ำ
• ใส่ทรายหยาบสูงประมาณ 1 นิ้วหรือ 1/4 ของตะกร้า *ควรล้างทรายด้วยน้ำสะอาด 1-2 รอบก่อนนำมาใช้*
• รดน้ำด้วยหัวบัวแบบพ่นฝอยให้ชุ่ม
• กรีดร่องด้วยไม้ปลายแหลมให้ลึกพอประมาณ
• หยอดเมล็ดพันธุ์ลงร่อง กลบเมล็ดด้วยแกลบดำ หรือ ขี้เถ้าแกลบบางๆ แล้วรดน้ำผสมไตรโคเดอร์มาอีกครั้ง
• ติดป้ายชื้อสายพันธุ์และวันที่เพาะกล้า เพื่อทราบอายุกล้าวางในโรงเรือน
• รดน้ำเช้าและเย็น อย่าให้น้ำมากเกินไปอาจทำให้เมล็ดเน่าและไม่งอกได้
• เมื่อต้นกล้าอายุ 10-14 วัน ให้ย้ายลงถาดเพาะ

วิธีนี้เหมาะสำหรับพืชพืชตระกูลพริกและมะเขือ

หลังกล้าเติบโตพร้อมที่จะย้ายปลูก ต้องทำให้กล้าผักแข็งแรง (hardening) โดยก่อนย้ายกล้าลงปลูก 7 วัน ลดปริมาณการให้น้ำและนำมาตากแดดโดยตรง เพื่อให้กล้าปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อม